عوامل متعددی در افت تحصیلی دانش آموزان مؤثر است. ذیلاً به تعدادی از آنها اشاره می شود.
۱-عدم انگیزه: در گذشته درس خواندن و اشتغال مترادف بودند. یعنی هر که درس می خواند شغلی پیدا می کرد و مزدی می گرفت و امور خود را می گذرانید. دانش آموز در خانواده، فامیل، دوستان، همسایگان و… افراد تحصیل کرده در حد فوق لیسانس و دکتری را می بیند که بیکارند. این ذهنیت در دانش آموز شکل میگیرد که من هم اگر درس بخوانم و مثلاً دکتری را طی کنم مثل ایشان بیکار خواهم بود.
۲- خوشایند نبودن محیط یادگیری : فضای آموزشی (استاندار بودن ، رنگ آمیزی و…) معلمین و مدیریت مدرسه و رفتار آنها با دانش آموزان می تواند عامل جذب یا دفع دانش آموزان و رشد یا افت تحصیلی باشند.
۳- عدم تناسب محتوای آموزشی و نیازهای دانش آموزان : هر فصل دروس و محتوای درس باید با نیازهای دانش آموزان همبستگی داشته باشد.
امیرالمؤمنین علی (ع) : فرزندان را برای زمان خودشان تربیت کند.